Jak zmierzyć kerf i go skompensować

Wycinasz dwa elementy, które powinny zatrzasnąć się razem, a jeden po prostu luźno stuka. Albo odwrotnie: walisz młotkiem w sklejkowy wypust i boisz się, że pęknie całe pudełko. W obu sytuacjach winny jest ten sam cienki pasek materiału, który laser spalił, czyli kerf. Gdy znasz jego szerokość, problem z dopasowaniem staje się liczbą, którą da się poprawić.

Ten poradnik pokazuje, jak zmierzyć kerf suwmiarką w około dziesięć minut, jak odczytać wynik i jak go skompensować. Jeśli potrzebujesz podstaw, zacznij od wyjaśnienia, czym jest kerf.

Czego potrzebujesz do pomiaru kerfu

Nie potrzebujesz wymyślnego sprzętu.

• Elektroniczna suwmiarka (rozdzielczość 0,01 mm). Tania w zupełności wystarczy.
• Ścinek dokładnie tego materiału, którego użyjesz: ta sama grubość, ta sama płyta.
• Twoje zwykłe ustawienia cięcia, na przykład z artykułu o ustawieniach LightBurn, żeby zmierzony kerf był tym, który naprawdę dostaniesz.
• LightBurn albo dowolny program, w którym narysujesz kilka prostokątów.

Metoda 1: test kwadratu (najszybsza)

1. Narysuj kwadrat dokładnie 20,00 mm × 20,00 mm. Sprawdź rozmiar we właściwościach kształtu.
2. Wytnij go ze swoimi zwykłymi ustawieniami dla tego materiału.
3. Wyjmij kwadrat i lekko potrzyj krawędzie papierem ściernym, żeby zdjąć nagar i meszek, które dodałyby pozornej grubości.
4. Zmierz kwadrat w poprzek w trzech miejscach i weź średnią. Załóżmy, że wychodzi 19,84 mm.
5. Kerf = rozmiar projektowy minus rozmiar zmierzony = 20,00 - 19,84 = 0,16 mm.

Dlaczego to działa? Wiązka lasera jest wyśrodkowana na twojej linii, więc przy cięciu zewnętrznym zjada pół kerfu z każdej strony. Kwadrat traci pół kerfu po obu stronach, więc kończy dokładnie o jeden kerf mniejszy.

Dla większej dokładności wytnij pięć kwadratów i uśrednij wyniki. Rozrzut między nimi mówi, jak powtarzalna jest twoja maszyna.

Wskazówka: Zmierz kwadrat w poprzek, a także otwór, z którego wypadł. Przy cięciu zewnętrznym element kurczy się o kerf, a otwór rośnie o kerf. Jeśli te dwie liczby bardzo się różnią, laser albo ostrość nie są stabilne.

Metoda 2: test szczelin (najlepszy do dopasowania)

Ta mierzy dokładnie to, na czym ci zależy: jak ciasne będzie połączenie.

1. Narysuj rząd dziesięciu szczelin, nominalnie 3,00 mm szerokości dla sklejki 3 mm, ale ze stopniowaniem: szerokości szczelin 2,80, 2,85, 2,90 i dalej aż do 3,25 mm.
2. Wytnij je w pasku sklejki i zachowaj pasek tej samej sklejki jako wypust testowy.
3. Wciskaj wypust w kolejne szczeliny. Pierwsza szczelina, w którą wchodzi lekkim naciskiem palca i trzyma się w miejscu, to twoje pasowanie wciskowe.
4. Zapisz szerokość tej szczeliny. To szerokość, przy której zgadzają się twój kerf i grubość sklejki.

Zmierz też suwmiarką rzeczywistą grubość sklejki. Nominalne 3 mm to w praktyce często 2,8–3,2 mm, a ta różnica jest równie duża jak sam kerf.

Częsty błąd: Zaufanie etykiecie na płycie. „3 mm” może oznaczać 2,8 mm albo 3,2 mm, a całe pudełko może być luźne tylko dlatego, że sklejka jest cieńsza, niż zakładał projekt.

Typowe wartości kerfu

Twój własny pomiar zawsze wygrywa, ale te zakresy pomagają sprawdzić, czy wynik jest rozsądny.

Kerf nie jest stały. Wolniejsza prędkość, większa moc, zła ostrość i więcej przejść poszerzają go. Gruby materiał dodatkowo się zbiega, więc góra jest szersza niż dół.

Jak skompensować kerf

Masz swoją liczbę. Teraz wybierz, jak ją wykorzystać.

Elementy, które mają wejść w otwory lub szczeliny (wypusty pudełek, podstawki): przesuń kontur na zewnątrz o połowę kerfu, żeby po tym, jak laser zje dodatkową połowę kerfu, element skończył dokładnie w rozmiarze nominalnym. Szczeliny z tego samego powodu nieco zmniejszasz w pliku.

W LightBurn: zaznacz zamknięty kształt, otwórz Tools, Offset Shapes, wpisz połowę kerfu (0,08 mm dla kerfu 0,16 mm), wybierz kierunek (na zewnątrz dla elementów, do środka dla otworów) i zastosuj. Najpierw możesz wypróbować to na kopii.

W generatorze: nasz generator pudełek z połączeniem na palce ma suwak kerfu od 0 do 0,4 mm. Wpisz zmierzoną liczbę, a generator sam przesunie kontury na zewnątrz o połowę kerfu. To najłatwiejszy sposób, jeśli robisz pudełka. Pełną instrukcję znajdziesz w artykule jak zrobić pudełko z połączeniem na palce z lasera.

Sprawdź wynik próbnym połączeniem

Po kompensacji wytnij maleńkie połączenie (dwa małe elementy z jednym wypustem i jedną szczeliną) i sprawdź pasowanie, zanim wytniesz cały projekt. Jeśli nadal jest za ciasno, dodaj 0,02–0,05 mm do ustawienia kerfu i spróbuj jeszcze raz. Jeśli za luźno, zmniejsz. Zapisz ostateczną liczbę i materiał na kartce, razem z prędkością, mocą i ostrością.

Wskazówka: Prowadź dziennik kerfu: materiał, grubość, prędkość, moc, przejścia, kerf. Po trzech czy czterech wpisach będziesz znać swoją maszynę lepiej niż jakakolwiek karta katalogowa.

Kerf i zbieżność w grubszym materiale

W sklejce 3 mm kerf jest u góry i u dołu cięcia prawie taki sam. W grubszych płytach wiązka ma kształt stożka, więc góra szczeliny jest szersza niż dół. Płyta 6 mm może pokazywać 0,1 mm lub więcej różnicy między obiema powierzchniami. Zmierz u góry i u dołu, a do połączeń użyj średniej, albo ustaw punkt ogniskowania nieco wewnątrz materiału, żeby to wyrównać. Stronę ostrości omawia artykuł jak ustawić ostrość lasera.

Jak często mierzyć ponownie

Kerf zmienia się, gdy zmieniasz cokolwiek w cięciu, więc mierz ponownie po wymianie soczewki, zmianie ostrości, przejściu na inną partię płyt albo zmianie prędkości i mocy. Dobry nawyk to kwadrat testowy 20 mm na początku każdego projektu. Kosztuje minutę i kilka centymetrów kwadratowych sklejki.

Następny krok

Wytnij dziś kwadrat 20 mm ze swojej zwykłej sklejki, zmierz go i zapisz kerf na karteczce. Potem wypróbuj generator pudełek: wpisz ten kerf, wytnij jedno małe pudełko i ciesz się satysfakcjonującym kliknięciem, gdy pierwsze połączenie się zatrzaśnie.