Waarom snijdt dezelfde instelling de ene plaat multiplex wel en de volgende niet?

Multiplex verschilt. Lijmlagen, dichtheid, vocht en kromtrekken bepalen hoeveel energie er nodig is om erdoorheen te komen. Zelfs binnen één plaat kan het midden anders snijden dan de rand, dus test op een reststuk van dezelfde plaat.

Is het beter om langzamer te snijden met minder passes of sneller met meer passes?

Op diodelasers geven meerdere snellere passes vaak een schonere snede met minder verkoling, omdat de straal op vers materiaal gefocust blijft en de luchtondersteuning de rook tussen de passes weghaalt. Op een CO2 is één pass met de juiste snelheid meestal het best.

Wat betekent 100% vermogen op een diode in LightBurn?

Het is het maximum van de module, bijvoorbeeld 10 W optisch uitgangsvermogen op een module van 10 W. Diodes snijd je normaal op 100%, omdat lager vermogen met lagere snelheid vooral extra warmte en brandplekken geeft.

Gebruikt LightBurn mm/s of mm/min?

LightBurn kan snelheid in beide tonen, afhankelijk van een voorkeursinstelling. Veel GRBL-diodeprofielen gebruiken mm/min, CO2-profielen mm/s. Controleer altijd de eenheid voordat je getallen uit een tutorial overneemt: 300 mm/min is maar 5 mm/s.

Hoe vind ik snel de juiste instellingen?

Gebruik de Material Test-generator in LightBurn om op restmateriaal een klein raster van snelheid- en vermogencombinaties te snijden, en kies dan het snelste vierkantje dat er helemaal en schoon doorheen gaat.

LightBurn-instellingen voor 3 mm multiplex (diode en CO2)

Je drukt op Start, de laser zoemt langs je contour en je tilt het stukje eruit met een trommelroffel in je hoofd. Het zit nog vast in de hoeken. Dat hebben we allemaal meegemaakt. Het goede nieuws: 3 mm multiplex is het vriendelijkste materiaal van het lasersnijden, en met een paar verstandige beginwaarden ben je al een heel eind.

Deze gids geeft je realistische LightBurn-instellingen voor 3 mm multiplex op diodelasers (5–20 W optisch) en CO2-lasers (40–100 W), plus de manier om ze in tien minuten bij te stellen met een testraster. Zie elk getal als een startbereik. Test altijd op restmateriaal van dezelfde plaat die je zo gaat snijden.

Beginwaarden voor het snijden van 3 mm multiplex

Multiplex is een sandwich van dunne houtlagen en lijm. Verschillende platen (berken, populier, basswood, Baltisch berken) gedragen zich anders, en goedkope platen met harde lijmlagen zijn meestal de boosdoener. De tabel toont typische startbereiken voor een schone snede met luchtondersteuning aan.

Laser	Snelheid (LightBurn, mm/s)	Vermogen	Passes	Opmerkingen
Diode 5 W optisch	1,5–3	100%	4–8	Grensgeval voor multiplex; dun basswood-multiplex werkt het best
Diode 10 W optisch	3–6	100%	2–4	De gebruikelijke hobbykeuze
Diode 20 W optisch	6–15	100%	1–2	Vaak één pass op goed berkenmultiplex
CO2 40 W	8–15	60–85%	1	Een tweede pass alleen bij hardnekkige lijmlagen
CO2 60 W	12–25	50–75%	1
CO2 80–100 W	20–40	45–70%	1	Snel, dus let op verbranding in de hoeken

De snelheden hierboven zijn in mm/s. Toont jouw profiel mm/min, vermenigvuldig dan met 60 (4 mm/s is 240 mm/min). Om een gevoel te geven bij echte klussen: ons rendier-ornament heeft een snijlengte van 0,47 m, en de geschatte tijd is ongeveer 1 min 48 s op een diode van 10 W, 44 s op een CO2 van 40 W en 22 s op een CO2 van 100 W. Dat zijn schattingen om mee te plannen, geen toverinstellingen, maar ze laten de orde van grootte zien.

Pro tip: Stel op een diode liever een lagere snelheid in met 100% vermogen dan 70% vermogen met een nog lagere snelheid. De straal snijdt dan in plaats van te smeulen en je randen blijven lichter.

Zet je lagen goed in LightBurn

Een nette file maakt de instelling pijnloos. Onze bestanden gebruiken twee kleuren: een rode haarlijn voor het snijden en zwarte vlakken voor het graveren. Als je een SVG of DXF importeert, koppelt LightBurn elke kleur aan een laag, zodat je elke laag maar één keer hoeft in te stellen.

Importeer je bestand via Bestand, Importeren (of sleep het naar de werkruimte).
Controleer eerst de grootte in het paneel Vormeigenschappen. Klopt die niet, lees dan hoe je lasersnijbestanden op de juiste schaal zet.
Klik op de snijlaag (rood) in het paneel Cuts / Layers en stel de modus in op Line, met jouw snelheid, vermogen en passes.
Klik op de graveerlaag (zwart) en stel de modus in op Fill, met een lijninterval van ongeveer 0,1 mm voor de meeste houtsoorten.
Zorg dat de graveerlaag bovenaan staat, zodat het stuk nog op zijn plek zit tijdens het graveren, en dat de snijlaag als laatste draait.
Zet luchtondersteuning aan voor de snijlaag.

Laag	Modus	Typisch interval	Volgorde
Graveren (zwart)	Fill	0,08–0,15 mm	Eerst
Kraslijn (optioneel)	Line, laag vermogen	n.v.t.	Tweede
Snijden (rood)	Line	n.v.t.	Als laatste

Graveerinstellingen bij het snijwerk

De meeste ornamenten worden in één klus gegraveerd en gesneden. Bij hout graveert een diode meestal met veel minder vermogen dan hij snijdt, en een CO2 graveert supersnel op laag vermogen. De getallen hieronder zijn typische startpunten op 3 mm multiplex, voor een zachte bruine gravering. Voor donker, diep graveren: zie snelheid en vermogen voor het graveren van hout.

Laser	Graveersnelheid (mm/s)	Vermogen	Lijninterval
Diode 5 W optisch	40–100	40–80%	0,1 mm
Diode 10 W optisch	60–150	20–50%	0,1 mm
Diode 20 W optisch	100–250	15–40%	0,1 mm
CO2 40 W	150–300	10–25%	0,1 mm
CO2 100 W	300–500	8–20%	0,1 mm

Doe een materiaaltest in plaats van te gokken

Dit is de gewoonte die de meeste platen multiplex redt. LightBurn heeft een Material Test-generator onder het menu Laser Tools. Die snijdt een raster van kleine vierkantjes waarin de snelheid in de ene richting verandert en het vermogen in de andere, en jij kiest de beste.

Open Laser Tools en kies Material Test.
Stel het snelheidsbereik in rond de tabel hierboven (voor een diode van 10 W: 2 tot 8 mm/s) en het vermogensbereik, bijvoorbeeld 60% tot 100%.
Houd de vierkantjes klein (ongeveer 10 mm), zodat je geen plaat verspilt.
Draai de test op een reststuk van je echte plaat, met dezelfde focus en luchtondersteuning.
Pak de vierkantjes eruit. Het snelste vierkantje dat er schoon uitviel, is jouw snijsnelheid. Tel er een kleine veiligheidsmarge bij, ongeveer 10%, zodat ook een iets dikkere plek in de plaat erdoor komt.

Veelgemaakte fout: Instellingen uit een video overnemen en de test overslaan. Hun multiplex, hun focus en het echte vermogen van hun laser zijn niet de jouwe. Tien minuten testen is beter dan een verpeste plaat.

Als de snede er niet helemaal doorheen gaat

Loop deze lijst in volgorde af, van goedkoopste oplossing tot grootste ingreep.

Probleem	Waarschijnlijke oorzaak	Oplossing
Snijdt in het midden door maar niet in de hoeken	Machine vertraagt in de hoeken, of focus verloopt	Verlaag de snelheid met 10–20% of voeg één pass toe
Onderkant van de snede zit op plekken vast	Harde lijmlaag of kromgetrokken plaat	Leg de plaat plat met gewichtjes, voeg een pass toe
Veel verkoling aan de onderkant	Te langzaam, te veel passes, geen lucht	Verhoog de snelheid, gebruik luchtondersteuning, leg een honingraat of latten onder de plaat
De ene dag goed, de volgende niet	Vuile lens, andere plaat, luchtvochtigheid	Reinig de lens, test opnieuw

Focus telt net zo zwaar als vermogen. Een spot die een millimeter uit focus staat, kan je snijprestatie halveren, vooral op een diode. Zie hoe je een laser focust en waarom je laser niet doorsnijdt.

Pro tip: Tape de plaat plat vast met schilderstape of gebruik magneten. Een bol staande plaat verandert de focusafstand van de ene rand naar de andere, en daar komen de meeste raadselachtige halve sneden vandaan.

Minder brandplekken en lichtere randen

Bruine randen zijn de prijs van vuur, maar je kunt ze beheersen. Gebruik luchtondersteuning, snijd op de hoogste snelheid waarmee het er nog doorheen gaat, en plak de bovenkant af met afplaktape als je multiplex een afwerking heeft waar je zuinig op bent. Meer hierover vind je in brandplekken op hout voorkomen. Veeg de randen af met een vochtige doek of schuur ze kort met een fijn schuurspons, en het ziet er schoner uit.

Diode of CO2: wat voelt anders?

Met een diode ruil je tijd in voor controle. Verwacht een langzamere, mildere snede, wat meer rook en een donkere rand die even afgeveegd moet worden. Als beloning krijg je een kleine, stille machine die op een bureau past. Een CO2 snijdt snel en laat een bleker randje achter, maar lens, spiegels en buis vragen onderhoud, en de uitlijning kan na een stoot verlopen. In beide gevallen telt dezelfde gewoonte het zwaarst: verander één instelling per keer en schrijf het op.

Aandachtspunt	Diode	CO2
Grootste risico	Verkoling door langzame snedes met veel passes	Verbranding in de hoeken door te veel vermogen
Eerste check als een snede mislukt	Focusafstand	Netheid van de lens en uitlijning
Luchtondersteuning	Bijna altijd nodig	Sterk aanbevolen
Typisch bed	Klein	Vaak groter

Meerdere platen achter elkaar snijden

Instellingen verlopen in de loop van de dag. De lens krijgt een rookfilm, de partij platen verandert en de werkplaats warmt op. Veeg na elke 20–30 minuten snijden de lens schoon, controleer of het eerste stuk van een nieuwe plaat er schoon uitvalt en bewaar één goed testvierkantje als referentie. Verandert de snijkwaliteit plotseling, dan ligt het bijna altijd aan een andere partij materiaal of een vuile lens, niet aan de software.

Volgende stap

Kies één ornament, bijvoorbeeld de zespuntige sneeuwster, en draai eerst een materiaaltest op een reststuk. Schrijf de winnende getallen op een geeltje en plak het op de machine, met merk van de plaat en datum. Over een maand heb je een kleine bibliotheek met instellingen die meer waard is dan elke tabel in dit artikel.