Lasersnijden van acryl: gegoten vs geëxtrudeerd, instellingen en tips
CO2-lasers snijden helder acryl schoon; typische instellingen voor 3 mm zijn grofweg 6-10 mm/s op 70-90% bij een machine van 40 W, getest op restmateriaal. Een diodelaser van 445-455 nm kan helder acryl niet snijden omdat het licht erdoorheen gaat, maar kan ondoorzichtige zwarte of donkere platen misschien langzaam snijden.
Acryl snijden met een CO2-laser is een van de bevredigendste dingen die een laser kan. De straal trekt een lijn, de rand wordt vanzelf glashelder en je trekt de beschermfolie van een bord dat eruitziet alsof het uit een winkel komt. Dan komt de andere soort dag: de snijrand is mat, de plaat barst, een vlam kruipt omhoog vanaf het bed. Laten we zorgen dat je alleen de eerste soort krijgt.
Wat lasersnijden van acryl vraagt
Acryl (PMMA) absorbeert de CO2-golflengte van 10,6 micrometer heel goed, dus CO2-lasers laten het verdampen tot een gepolijste rand. Diodelasers gebruiken blauw licht van 445-455 nm dat door helder acryl heen gaat en het nauwelijks verwarmt. Het resultaat:
| Laser | Helder acryl | Zwart / donker ondoorzichtig | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| Diode 5-10 W | Kan niet snijden | Langzaam, hooguit 3 mm | Graveren werkt slecht op helder |
| Diode 20-40 W | Kan helder niet snijden | Kan dunne donkere plaat snijden | Veel passes, slechte rand |
| CO2 40 W | Snijdt 3-6 mm | Snijdt | Beste prijs-kwaliteit voor acryl |
| CO2 100 W | Snijdt 10-20 mm | Snijdt | Snel, gepolijste randen |
Heb je alleen een diode, lees dan kan een diodelaser acryl snijden voordat je platen koopt.
Gegoten vs geëxtrudeerd acryl
Beide zijn PMMA, maar ze worden anders gemaakt, en de laser merkt dat.
| Eigenschap | Gegoten | Geëxtrudeerd |
|---|---|---|
| Graveren | Ijswit, hoog contrast | Gladder, lager contrast |
| Snijrand | Schoon, vaak licht mat | Vaak glanzender, vlamgepolijst |
| Diktetolerantie | Ruimer | Strakker |
| Lijmen met oplosmiddel | Redelijk | Makkelijk |
| Prijs | Meestal hoger | Meestal lager |
Gegoten is de keuze voor gegraveerde bordjes. Geëxtrudeerd is een goede, goedkope keuze voor onderdelen die alleen worden gesneden. Volledige vergelijking: gegoten vs geëxtrudeerd acryl.
Typische instellingen voor acryl van 3 mm
Dit zijn typische startpunten op een CO2-laser. Test op restmateriaal.
| Laser | Snijsnelheid | Vermogen | Passes | Graveren |
|---|---|---|---|---|
| CO2 40 W | 6-10 mm/s | 70-90% | 1 | 200-400 mm/s op 15-30% |
| CO2 60 W | 10-18 mm/s | 70-90% | 1 | 250-450 mm/s op 12-25% |
| CO2 100 W | 18-30 mm/s | 60-85% | 1 | 300-500 mm/s op 10-20% |
Dikkere platen vragen lagere snelheden, en 6 mm vraagt ongeveer de helft van de snelheid van 3 mm. Lasergraveren vs snijden behandelt het verschil uitgebreider.
Stap voor stap
- Laat de beschermfolie aan beide kanten zitten (het houdt rook van het oppervlak en vermindert opflakkersporen).
- Leg de plaat op pinnen of latjes in plaats van plat op een honingraat, dat de straal terugkaatst en de onderkant markeert.
- Focus op het bovenoppervlak; bij dikke platen ongeveer een derde in het materiaal.
- Gebruik lage tot matige air assist; veel lucht kan de snede afkoelen en de rand mat maken, geen lucht riskeert vlammen.
- Snijd; houd het deksel dicht tot de rook is weggetrokken.
- Trek de folie langzaam af; veeg met zeepwater, niet met oplosmiddel.
Pro tip: graveer helder acryl vanaf de achterkant in gespiegelde modus. Het matte ontwerp schijnt dan door het glanzende voorvlak alsof het zweeft.
Veelgemaakte fout: gesneden acryl afvegen met alcohol of schoonmaaksprays. Oplosmiddelen kunnen randen onder spanning laten craqueleren tot een web van fijne scheurtjes. Gebruik milde zeep en water.
Problemen en oplossingen
| Probleem | Oorzaak | Oplossing |
|---|---|---|
| Matte snijrand | Te snel, te veel lucht | Langzamer, minder lucht |
| Scheuren bij de sneden | Interne spanning, koude plaat | Op kamertemperatuur laten komen, gegoten gebruiken |
| Vlammen in de snede | Geen lucht, lage snelheid | Lage air assist, hogere snelheid |
| Blazige, gesmolten rand | Te langzaam of vermogen te hoog | Snelheid omhoog, vermogen omlaag |
| Glimmende sporen aan de onderkant | Terugkaatsing van het honingraat | Pinnen of latjes gebruiken |
| Plaat smelt na het snijden aan elkaar | Restwarmte | Snijd kleine details eerst, laat afkoelen |
Veiligheid
Acryldampen bevatten het monomeer methylmethacrylaat, met een sterke zoete geur. Voer naar buiten af. Acryl brandt goed, dus laat de machine nooit onbeheerd draaien en houd een blusser in de buurt; zie veiligheid bij lasersnijden. Verwar acryl niet met polycarbonaat, dat je niet moet snijden: het verkoolt en geeft schadelijke dampen af. Welke materialen kun je lasersnijden noemt de veilige.
Kleuren, spiegels en speciaal acryl
Niet alle acryl reageert hetzelfde. Helder acryl graveert mooi en snijdt tot glas; gekleurde en zwarte platen snijden vergelijkbaar maar tonen graveerwerk anders (zwart graveert grijswit, wit graveert lichtgrijs met weinig contrast). Spiegelacryl heeft een metalen achterlaag: het snijdt, maar je moet de spiegelzijde naar beneden leggen, en de coating kan voorkomen dat de straal een markering maakt. Fluorescerend en randverlicht acryl licht op aan de rand als je er leds aan toevoegt, wat makers er dol op maakt voor nachtlampjes.
| Soort | Snijdt op CO2 | Graveert | Tip |
|---|---|---|---|
| Helder gegoten | Ja | Ijswit | Graveer vanaf de achterkant |
| Zwart of donker | Ja, ook op sterke diodes | Lichtgrijs, goed zichtbaar | Beste match voor donker diodewerk |
| Wit | Ja | Laag contrast | Gebruik voor ontwerpen die alleen gesneden worden |
| Spiegel | Ja | Haalt de coating weg | Spiegelzijde naar beneden |
| Mat | Ja | Nauwelijks zichtbaar | Alleen snijden |
Randafwerking en lijmen
Een goede CO2-snede laat een bijna gepolijste rand achter. Is de jouwe wat ruw, dan geeft een snelle gang met een vlampolijster of een zachte doek op fijn waterbestendig schuurpapier (korrel 400, dan 800, dan 1500) de glans terug. Zwaai niet met een aansteker over een dun onderdeel; dat vervormt en krijgt blaren.
Voor verbindingen smelt oplosmiddellijm de oppervlakken en geeft een bijna onzichtbare naad, vooral bij geëxtrudeerde plaat. Breng een dunne lijn aan met een naaldapplicator, houd de delen een minuut vast en laat ze een dag uitharden. Gebruik nooit cyanoacrylaatlijm op helder acryl dat er mooi uit moet zien: het geeft een witte waas op het oppervlak.
Veelgemaakte fout: onderdelen in elkaar zetten terwijl de randen nog heet of vers zijn en dan met oplosmiddel lijmen. Hete randen onder spanning kunnen een dag later bij de naad barsten. Laat de onderdelen eerst rusten en afkoelen.
Dikte, kerf en lipjes
De kerf bij acryl is typisch ongeveer 0,1-0,25 mm, vergelijkbaar met multiplex, klein genoeg om te negeren bij losse onderdelen maar van belang bij perspassingen. Zie kerf meten. Bij dikkere platen loopt de snijvlak iets taps toe, dus meet de echte pasvorm op een proefverbinding voordat je een hele doos snijdt.
Snelle checklist vooraf
| Controle | Waarom het ertoe doet |
|---|---|
| Plaat is echt acryl (PMMA), geen polycarbonaat | Polycarbonaat verkoolt en geeft schadelijke dampen af |
| Beschermfolie zit erop, beide kanten | Minder rook op het oppervlak |
| Afzuiging draait en voert naar buiten af | Monomeerdampen irriteren ogen en longen |
| Plaat ligt boven het honingraat | Voorkomt reflectiesporen |
| Eerst een testvierkant gesneden | Elke partij gedraagt zich net anders |
Volgende stap: koop een klein restje gegoten en een van geëxtrudeerd acryl van 3 mm, snijd uit elk een testvierkant van 20 mm op de snelheid uit de tabel en vergelijk de randen bij daglicht.
Vragen en antwoorden
Kan een diodelaser acryl snijden?
Een blauwe diode (445-455 nm) kan helder acryl niet snijden omdat het licht erdoorheen gaat. Dun ondoorzichtig zwart of donker acryl lukt misschien langzaam.
Moet ik de beschermfolie verwijderen voor het lasersnijden van acryl?
Nee. Laat hem zitten om rook van het oppervlak te houden. Trek hem er na het snijden af.
Waarom barst mijn gesneden acryl?
Door interne spanning, koud materiaal of te veel hitte. Gegoten acryl is er meestal minder gevoelig voor.
Welke snelheid voor acryl van 3 mm op een CO2 van 40 W?
Grofweg 6-10 mm/s op 70-90% vermogen, getest op restmateriaal.
Is acryl lasersnijden binnenshuis veilig?
Alleen met goede afzuiging naar buiten. De dampen irriteren en acryl kan vlam vatten.