Lasergraveren versus lasersnijden: verschillen en instellingen
Lasersnijden volgt een vectorlijn en brandt helemaal door het materiaal, met lage snelheid en hoog vermogen. Lasergraveren verwijdert of verkleurt alleen het oppervlak, door gevulde vlakken regel voor regel te scannen (raster) of door met laag vermogen een lijn te volgen. Graveren gaat veel sneller en met veel minder vermogen, en de meeste klussen combineren beide.
De eerste keer dat je een laser een foto op hout ziet graveren, voelt het als magie: langzaam, regel voor regel, verschijnt een beeld met die warme, geroosterde geur. Dan schakelt de laser over op het snijden van de contour, gaat langzamer, flakkert even bij de rand en laat het stuk eruit vallen. Dezelfde machine, dezelfde straal, twee totaal verschillende klussen.
Lasergraveren versus lasersnijden begrijpen is de sleutel tot nette bestanden en goede instellingen. Deze gids legt uit wat elk doet, hoe de software ermee omgaat en hoe typische instellingen eruitzien op diode- en CO2-lasers.
Wat lasersnijden doet
Snijden is vectorwerk. De laser volgt een lijn, een pad, en brandt daarlangs helemaal door het materiaal. De kop beweegt langzaam, het vermogen is hoog en het resultaat is een stuk dat loskomt van de plaat.
- Volgt contouren (haarlijnen in SVG, polylijnen in DXF).
- Lage snelheid, hoog vermogen, eventueel meerdere passes.
- Resultaat: onderdelen die loskomen van de plaat.
In onze bestanden is het snijpad een rode haarlijn. Zie wat een haarlijn is om te begrijpen waarom dunne lijnen ertoe doen.
Wat lasergraveren doet
Graveren verandert alleen het oppervlak. Dat kan op twee manieren.
Rastergraveren (vulling). De kop veegt heen en weer, regel voor regel, zoals een inkjetprinter, en vuurt de laser af waar het beeld donker is. Zo vul je vlakken, schaduw je foto's en maak je logo's. In LightBurn is dit de modus Fill (voor vectorvormen) of Image (voor foto's).
Vectorgraveren (lijn). De laser volgt een lijn met laag vermogen, voor letters, dunne details en kraslijnen. In LightBurn is dit de modus Line met laag vermogen en hoge snelheid.
| Snijden | Rastergraveren | Lijngraveren / kraslijn | |
|---|---|---|---|
| Volgt | Contour | Gescande lijnen over een vlak | Een pad |
| Diepte | Door de plaat | Oppervlak, een fractie van een mm | Ondiepe groef |
| Typisch vermogen | Hoog | Laag | Laag tot gemiddeld |
| Typische snelheid | Laag | Hoog | Gemiddeld tot hoog |
| Tijd | Kort bij kleine onderdelen | Kan lang zijn bij grote vlakken | Kort |
| Gebruikt voor | Ornamenten, dozen, vormen | Logo's, foto's, texturen | Vouwlijnen, contouren, details |
Typische instellingen naast elkaar
Elke machine is anders. Deze bereiken zijn gangbare startpunten voor 3 mm multiplex. Test op restmateriaal en gebruik een testraster vóór de echte klus.
| Laser | Snijsnelheid (mm/s) | Snijvermogen | Graveersnelheid (mm/s) | Graveervermogen |
|---|---|---|---|---|
| Diode 10 W optisch | 3–6, 2–4 passes | 100% | 60–150 | 20–50% |
| Diode 20 W optisch | 6–15, 1–2 passes | 100% | 100–250 | 15–40% |
| CO2 40 W | 8–15, 1 pass | 60–85% | 150–300 | 10–25% |
| CO2 100 W | 20–40, 1 pass | 45–70% | 300–500 | 8–20% |
Let op het patroon: snijden is ongeveer 10 tot 20 keer langzamer dan graveren, en het graveervermogen is een fractie van het snijvermogen. Meer over het graveren van hout lees je in snelheid en vermogen voor het graveren van hout, en voor het snijden in LightBurn-instellingen voor 3 mm multiplex.
Pro tip: Is een gravering te donker, verhoog dan eerst de snelheid voordat je het vermogen verlaagt. Het vermogen te ver verlagen kan bij een diode een ongelijkmatige brandplek geven, terwijl een hogere snelheid de straal stabiel houdt.
Lijninterval en resolutie
Bij rastergraveren bepaalt de afstand tussen de scanlijnen (lijninterval, of DPI/LPI) hoe glad het resultaat eruitziet. Een gangbare waarde voor hout is 0,1 mm, ruwweg 254 lijnen per inch. Een fijner interval (0,06–0,08 mm) geeft gladdere grijstinten maar duurt langer en helpt alleen als je laserspot klein genoeg is. Een grover interval (0,15–0,2 mm) is sneller en prima voor brede logo's. Zie welke DPI je gebruikt voor lasergraveren.
| Interval | Lijnen per inch (ca.) | Gebruik |
|---|---|---|
| 0,05–0,08 mm | 320–500 | Foto's op CO2 met fijne focus |
| 0,1 mm | 254 | Algemeen houtgraveren |
| 0,15–0,2 mm | 127–170 | Snelle vullingen, brede vormen, diepe textuur |
Combineer ze: eerst graveren, als laatste snijden
Bijna elke echte klus is allebei. Neem het kat-ornament uit onze bibliotheek: de details van de kat zijn gegraveerd en de contour is gesneden. De volgorde is belangrijk.
- Graveer (zwarte vlakken) terwijl het stuk nog aan de plaat vastzit en perfect op zijn plek ligt.
- Kras, als je krasslijnen hebt.
- Snijd als laatste, zodat er niets verschuift voordat de gravering klaar is.
In LightBurn stel je de volgorde in via het paneel Cuts / Layers. Veel softwarepakketten volgen de laagvolgorde of laten je lagen omhoog en omlaag slepen. Onze SVG-bestanden gebruiken een rode haarlijn voor CUT en een zwarte vulling voor ENGRAVE, en de DXF heeft lagen met de namen CUT en ENGRAVE, zodat je software ze zonder verrassingen koppelt. Meer over lagen lees je in snij-, graveer- en kraslagen.
Veelgemaakte fout: Eerst snijden en daarna graveren. Als het stuk eruit valt, kan het een millimeter verschuiven of kantelen en komt de gravering op de verkeerde plek. Eerst graveren, als laatste snijden.
Het materiaal telt mee
Niet elk materiaal graveert hetzelfde.
| Materiaal | Uiterlijk van de gravering | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Multiplex, basswood | Bruin contrast | Berken en populier verschillen in tint |
| Hardhout (esdoorn, els) | Lichtbruin tot middenbruin | Vraagt iets meer vermogen |
| Acryl (gegoten) | Matwit | Alleen CO2; diodes markeren helder acryl slecht. Graveer gespiegeld vanaf de achterkant voor een nette look |
| Leer | Donkere brandplek | Laag vermogen; geur en dampen vragen goede ventilatie |
| Gecoat of geanodiseerd metaal | Markeert de coating | Diode en CO2 markeren alleen de coating, ze kunnen geen metaal snijden |
| Glas | Lichte matte tint met CO2 | Probeer het niet met een diode, die wordt niet geabsorbeerd |
Gebruik bij alles rookafzuiging en lees veiligheid bij lasersnijders.
Problemen oplossen: graveren versus snijden
| Symptoom | Waarschijnlijke oorzaak | Oplossing |
|---|---|---|
| Gravering is bleek | Snelheid te hoog of vermogen te laag | 20% langzamer, vermogen 5–10% omhoog |
| Gravering te donker of verkoold | Te veel vermogen, interval te krap | Snelheid omhoog, interval verbreden |
| Strepen in de vulling | Losse riemen, slechte focus, trillingen | Riemen aanspannen, focus controleren, bed vastzetten |
| Snede laat kleine bruggetjes staan | Hoeken of focusprobleem | Langzamer, een pass erbij |
| Snijranden geschroeid | Te langzaam, geen luchtondersteuning | Hogere snelheid, luchtondersteuning aan |
Pro tip: Draai aan het begin van elke sessie een kleine test (een vierkant van 20 × 20 mm met een beetje vulling plus een snijcontour). Komen beide goed uit, dan gaat de echte klus ook goed.
Wat kies je?
Sommige klussen zijn vanzelfsprekend, andere hangen af van wat de klant ziet. Gebruik deze korte gids.
| Je wilt | Gebruik |
|---|---|
| Een vorm die loskomt van de plaat | Snijden |
| Een afbeelding, logo of tekst op het oppervlak | Graveren (Fill) |
| Een dunne contour of een vouwlijn | Krassen (Line, laag vermogen) |
| Een naam op een uitgesneden ornament | Eerst graveren, dan de contour snijden |
| Een doorzichtig patroon, zoals een kanten paneel | Snijden |
Verkoop je op marktplaatsen, dan lijkt een nette gravering op een gewone gesneden vorm vaak meer waard dan de vorm alleen, terwijl het maar een minuut of twee extra machinetijd kost.
Tijd en kosten: graveren kan het trage deel zijn
Een veelvoorkomende verrassing is dat een groot gegraveerd vlak langer kan duren dan de hele snede. Ons rendier-ornament heeft een snijlengte van 0,47 m, wat op een diode van 10 W onder twee minuten blijft, maar een grote gevulde gravering van dezelfde grootte kan tien minuten of meer kosten. Maak je veel stuks, houd gegraveerde vlakken dan klein en krachtig, of gebruik een iets breder lijninterval.
Volgende stap
Download een ornament zoals het kat-ornament en stel zelf de twee lagen in: graveer met de Fill-instellingen uit de tabel en snijd daarna met je geteste snij-instellingen. Gravering en snede samen in één nette klus zien leert je meer dan welk artikel ook.
Vragen en antwoorden
Gaat graveren of snijden sneller?
Een klein vlak graveren gaat meestal sneller dan de contour snijden, omdat de kop snel beweegt met laag vermogen. Maar een grote gevulde gravering kan veel langer duren dan een korte snede, omdat de laser duizenden lijnen scant.
Wat is krassen (scoren)?
Krassen is een ondiepe lijnsnede, vectorgebaseerd, met lager vermogen of hogere snelheid dan een snede. Zo markeer je vouwlijnen, paneeldetails of een dunne contour zonder door het materiaal te gaan.
Wat draai ik eerst, graveren of snijden?
Eerst graveren, dan krassen, dan snijden. Snij je eerst, dan kan het stuk verschuiven of vallen en komt je gravering scheef te liggen.
Waarom ziet mijn gravering er vaag of gestreept uit?
Veelvoorkomende oorzaken zijn een te breed lijninterval, onjuiste focus, een voor de machine te hoge snelheid, losse riemen of trillingen. Controleer eerst focus en interval.
Kan een diodelaser graveren en snijden?
Ja. Diodes graveren hout, leer en gecoat metaal goed en snijden dun hout en karton. Dik materiaal snijden kost veel passes.