Welke materialen kun je lasersnijden (en welke zijn gevaarlijk)?

De verleiding is echt: je hebt een laser, je ziet in de hobbywinkel een glimmende plaat van iets, en je wilt weten wat er gebeurt. Een goede maker vraagt eerst. Sommige materialen veranderen in seconden in prachtige onderdelen. Andere vullen de kamer met dampen die de machine aantasten en mensen pijn doen. Hier is de gesorteerde lijst van welke materialen je kunt lasersnijden, wat zorg vraagt en wat je op de plank laat liggen.

De korte versie

Veilige materialen in detail

Hout en multiplex. De klassieker, en onze gratis bestanden zijn ervoor gemaakt: ornamenten van multiplex van 3 mm zoals de zespuntige sneeuwster. Zie beste hout voor lasersnijden en lasersnijden van multiplex.

MDF. Werkt, maar zware rook; alleen onbehandelde platen. Zie MDF lasersnijden.

Papier, karton en kaartpapier. Snijden heel snel op laag vermogen. Ze branden ook makkelijk, dus gebruik hoge snelheid, air assist en laat de machine nooit alleen.

Leer. Plantaardig gelooid leer snijdt en graveert goed en ruikt naar een kampvuur. Chroomgelooid leer kan onaangename of gevaarlijke dampen afgeven, dus gebruik alleen leer waarvan je weet dat het plantaardig gelooid is. Kunstleer is vaak op PVC gebaseerd: vermijden.

Stof en vilt. Natuurlijke stoffen en wolvilt snijden goed; synthetische zoals polyester smelten tot een afgesloten rand, wat sommige makers mooi vinden. Controleer dat niets met een kunststoflaag is gecoat.

Acryl. Alleen CO2 voor helder. Zie acryl lasersnijden en kan een diodelaser acryl snijden.

Kurk, rubberen stempelplaat, Mylar-stencilfolie. Allemaal populair. Gebruik alleen producten die als laser-veilig worden verkocht, want veel rubbers bevatten chloor (neopreen bijvoorbeeld).

Wat elk lasertype kan

Onthoud: noch een gangbare diode noch een hobby-CO2-laser snijdt blank metaal. Dat doet een fiberlaser. Overweeg je een machine te kopen, dan behandelt diode of CO2 de afwegingen.

Gevaarlijke materialen, en waarom

Veelgemaakte fout: aannemen dat een kunststof veilig is omdat hij helder is en op acryl lijkt. Polycarbonaat, PETG en PVC-plaat lijken sterk op elkaar. Kun je het exacte materiaal en de leverancier niet bevestigen, behandel het dan als onveilig.

Zo controleer je een materiaal voordat je snijdt

1. Lees het datasheet van de leverancier; zoek de echte polymeernaam, niet een handelsnaam.
2. Zoek de productnaam plus "laser cut". Melden makers een veilig resultaat bij jouw wattage, dan is dat een goed teken; ontbreekt het, wees voorzichtig.
3. Vraag het de verkoper rechtstreeks: "Bevat het chloor, PVC of halogenen?"
4. Snijd een klein stukje met volledige afzuiging terwijl je klaarstaat om te stoppen, en let op scherpe geur, gele rook of corrosie.

Pro tip: houd een lijst bij van elk materiaal dat je echt hebt getest, met bron, dikte, snelheid en vermogen. Het wordt tegelijk je veiligheidsregister en je instellingenboek.

Altijd: ventilatie en brand

Welk materiaal ook, voer de rook naar buiten af, houd een blusser dichtbij en blijf bij de machine. Veiligheid bij lasersnijden laat zien hoe je dit goed opzet.

Materialen waar mensen naar vragen

Vragen die steeds terugkomen, met rechte antwoorden:

Waarom chloor en stikstof ertoe doen

Kunststoffen met chloor in hun structuur, zoals PVC, geven bij verbranden waterstofchloride af. Met vocht wordt dat zoutzuur, dat metalen onderdelen in je laser, lenscoatings, elektronica en de longen van iedereen in de buurt aantast. Kunststoffen met stikstof, zoals ABS (een verbinding opgebouwd met acrylonitril), kunnen giftige stikstofhoudende gassen afgeven. Fluorpolymeren zoals PTFE geven gefluoreerde gassen af. Daarom houden makers deze bij de machine vandaan, ook al lijkt de straal ze te kunnen snijden.

Je hebt geen scheikundediploma nodig. Je hebt een regel nodig: als je niet weet waar het van gemaakt is, snijd je het niet.

Waar je veilige materialen vindt

Koop plaatmateriaal bij leveranciers die het materiaal bij zijn echte naam noemen en het als lasergeschikt aanbieden: multiplex- en acryldealers, hobbywinkels die laser-blanks verkopen en leerleveranciers die de looisoort vermelden. Vermijd willekeurige kunststofplaten zonder label uit de bouwmarkt, ook al lijken ze op acryl. Voor ornamenten zoals ons rendier of peperkoekmannetje is gewoon multiplex van 3 mm het goedkope, veilige beginpunt.

Pro tip: biedt een vriend je "wat plastic uit de garage" aan, zeg dan bedankt en gooi het bij het recyclen.

Volgende stap: print je eigen lijst van één pagina met drie kolommen: Veilig, Eerst testen, Nooit. Hang hem aan de muur naast de laser en voeg alleen nieuwe materialen toe nadat je hebt bevestigd wat ze zijn.