Beginnen met lasersnijden: de gids voor beginners

De eerste keer dat een laser dwars door een plaat multiplex snijdt, ruik je iets als een kampvuur in een bakkerij, hoor je een zacht geknisper, en dan valt er een vorm uit de plaat alsof die er altijd al in zat. Je wilt het meteen nog een keer doen. Deze gids brengt je bij dat moment zonder dat de garage in vlammen opgaat.

Beginnen met lasersnijden komt neer op vijf keuzes: welke machine, welke software, welke bestanden, welk materiaal en hoe je veilig blijft. Geen enkele is moeilijk, maar in de verkeerde volgorde eindig je met een dure machine en een berg verschroeid afval.

Beginnen met lasersnijden: de vijf stappen

1. Kies een machine die past bij de materialen die je echt wilt snijden (zie hieronder).
2. Richt je werkplek in: een stevige tafel, een manier om de rook naar buiten af te voeren en een brandblusser binnen handbereik.
3. Installeer de software en verbind de laser.
4. Zoek een goed bestand. Een schoon vectorbestand scheelt je uren. Onze gratis CC0-bibliotheek is precies hiervoor gemaakt.
5. Draai een testraster op restmateriaal, en snijd daarna pas het echte werk.

Je eerste laser kiezen

De meeste beginners twijfelen tussen een diodelaser en een CO2-laser. Kort gezegd: diodelasers zijn goedkoper, compacter en prima voor dun hout, terwijl CO2-lasers sneller snijden en ook helder acryl aankunnen. We vergelijken ze uitgebreid in Diode- vs CO2-laser.

Wattage-opgaven verschillen per merk. Sommige fabrikanten geven het elektrische ingangsvermogen op, andere het optische uitgangsvermogen. Vergelijk dus de echte snijresultaten in multiplex van 3 mm in plaats van het getal op de doos.

Pro tip: Wil je alleen ornamenten, bordjes en kleine doosjes van hout maken, dan is een diodelaser van 10 W+ ruim voldoende. Koop alleen een CO2-laser als je zeker weet dat je helder acryl, snelheid of een groter bed nodig hebt.

Software: waar bestanden snijlijnen worden

Je laser heeft twee dingen nodig: een ontwerp (vectorvormen) en een programma dat dat omzet in beweging en vermogen. Gangbare keuzes:

• LightBurn: werkt met de meeste diode- en CO2-controllers en opent SVG, DXF, AI, PDF en gangbare afbeeldingsformaten. Betaald, met een gratis proefperiode. Zie LightBurn voor beginners.
• xTool Creative Space en de Glowforge-app: gratis, gekoppeld aan de eigen machines.
• LaserGRBL: gratis, voor diodelasers met GRBL op Windows.
• Inkscape: gratis vectoreditor om ontwerpen te maken en te repareren. Zie Inkscape voor lasersnijden.

Veiligheid vóór je eerste snede

Doe dit voordat je op Start drukt, niet pas na de eerste schrik. De uitgebreide versie staat in Veiligheid bij lasersnijden. De korte versie:

• Laat een draaiende laser nooit alleen. Hout kan in een paar seconden vlam vatten.
• Voer de rook naar buiten af of via een goed filter. Houtrook en lijmdampen horen niet in je longen.
• Draag een veiligheidsbril die geschikt is voor de golflengte van jouw laser. Een blauwe diode vraagt een andere bril dan een CO2-buis.
• Houd een brandblusser (CO2 of poeder) en een bak water in de buurt.
• Snijd nooit materialen die je niet kunt identificeren. PVC en vinyl geven chloorverbindingen af. Zie Is PVC veilig te lasersnijden?.

Veelgemaakte fout: De air assist uitzetten "om beter te kunnen kijken", of het deksel openen om een snede te bekijken die begint te vlammen. Vlammen houden van een pauze. Laat de lucht aan, blijf bij de machine en druk op Stop als de vlammen groter worden dan een flikkering.

Je eerste materialen

Begin met iets vergevingsgezinds. Goedkoop dun multiplex is de beste leermeester die je ooit krijgt.

Meer over multiplex lees je in Lasersnijden van multiplex en startinstellingen vind je in LightBurn-instellingen voor multiplex van 3 mm.

Je eerste bestand en je eerste snede

Sla de ontwerpfase voorlopig over. Download een kant-en-klaar bestand en leer de machine kennen. Bestanden van DXF World zijn ontwerpen voor multiplex van 3 mm met een rode CUT-haarlijn en zwarte ENGRAVE-vlakken, in SVG en DXF, en ze zijn CC0, dus je mag wat je maakt zelfs verkopen. Het rendier-ornament meet 90 × 124 mm met een ophanggat van 4 mm en snijdt in ongeveer 1 min 48 s op een diode van 10 W of in 44 s op een CO2 van 40 W. Je zit dus geen uur te wachten om te zien of het gelukt is.

Daarna:

1. Leg het multiplex vlak op het bed, vastgezet met magneten of pinnen zodat het niet kan opkrullen.
2. Focus de laser (zie Een lasersnijder focussen).
3. Importeer het bestand, controleer of het de juiste afmeting heeft en koppel CUT aan een snijlaag en ENGRAVE aan een graveerlaag.
4. Draai een materiaaltestraster: een kleine matrix met snelheden en vermogens, en kies het snelste vakje dat volledig doorsnijdt.
5. Druk op Frame voor een voorbeeld, daarna op Start, en blijf erbij.

Snijd eerst één keer op restmateriaal en dan op je goede plaat. Elke plaat, zelfs van dezelfde leverancier, gedraagt zich net iets anders.

Pro tip: Schrijf je winnende instelling op een stukje tape op het restmateriaal, met materiaal en dikte erbij. Volgende maand ben je jezelf dankbaar.

Beginnersproblemen en snelle oplossingen

Wat je kunt verwachten van je eerste maand

Maak je maar op voor een hobbelige, grappige, licht rokerige eerste maand. Je eerste sneden worden scheef, de tweede serie is prachtig en de derde mislukt omdat je na het wisselen van materiaal vergat opnieuw te focussen. Dat is de normale leercurve, geen teken dat je de verkeerde machine hebt gekocht.

Pro tip: Houd een klein notitieboekje (of een telefoonnotitie) bij met materiaal, dikte, snelheid, vermogen en aantal passes. Na een maand heb je je eigen instellingentabel, en die wint het van elk forumbericht.

Volgende stap

Koop dit weekend een plaat multiplex van 3 mm, maak een testraster en snijd het rendier. Probeer daarna het project met het eerste kerstornament, dat het hele proces stap voor stap doorloopt.