Tekst omzetten naar paden voor de lasersnijder: lettertypen die wel en niet werken

Je hebt een naambordje ontworpen voor de kinderkamer van je nichtje. Prachtig lettertype, sierlijke krullen, klaar. Je stuurt het bestand naar je zus, die het in haar software opent en... ziet een saai standaardlettertype. Of nog erger: je snijdt de naam, en de binnenkant van de A valt als los plakkertje in de machine. Zo gaat het mis met tekst in lasersnijbestanden, en gelukkig is het te voorkomen.

Waarom moet je tekst omzetten naar paden?

Tekst in een ontwerp is eigenlijk een verwijzing naar een lettertype dat op je computer is geïnstalleerd. Als jouw bestand wordt geopend op een computer zonder dat lettertype, vervangt het programma het door iets anders. De letters verspringen, de naam past niet meer, en je hebt het pas door als het hout al in de afvalbak ligt.

Als je tekst omzet naar paden (ook wel "naar contouren" of "naar curven"), worden de letters gewone vormen. Ze zijn dan niet meer afhankelijk van het lettertype en je bestand ziet er overal hetzelfde uit. Dat is precies wat je wilt voor een snijbestand dat je opslaat, deelt of verkoopt.

Tekst omzetten naar paden in Inkscape

Inkscape is gratis en werkt goed voor dit soort werk. Zo doe je het:

1. Maak je tekst met het tekstgereedschap.
2. Selecteer de tekst met het selectiegereedschap.
3. Kies in het menu Pad en dan Object naar pad. De sneltoets is Shift + Ctrl + C.
4. Wil je losse letters bewerken, kies dan Pad en Groep opheffen (Ctrl + Shift + G).
5. Zet de lijnkleur op een rode haarlijn voor snijden, of vul de letters zwart als je ze wilt graveren.
6. Sla op als SVG.

Meer over de voorbereiding vind je in SVG voorbereiden voor lasersnijden en Inkscape voor lasersnijden.

Controleer in je programma altijd of de optie op dezelfde plek zit; menu's veranderen per versie.

Welke lettertypen werken goed bij lasersnijden?

Niet elk mooi lettertype is een goed lettertype voor hout. De regels zijn simpel en volgen uit de natuurkunde van een dunne laserstraal en een dun stukje materiaal.

Een vuistregel: als een stukje hout dunner is dan zijn eigen dikte, breekt het snel. Voor 3 mm multiplex houd je dus een onderdeel van minstens 3 mm aan, en liever meer.

De binnenkant van de O: het bruggetjesprobleem

Snij je een O uit hout, dan valt het midden eruit. Dat is geen fout, dat is logisch: de binnenvorm is los. Voor een naambordje waar de letters op een achterplaat worden gelijmd, is dat prima. Wil je echter één doorlopend stuk met uitsparingen (een stencil), dan heb je bruggetjes nodig: kleine stukjes hout die de binnenkant vasthouden.

Bij een stencil-lettertype zijn die bruggetjes al ingebouwd. Wil je meer weten, lees dan het artikel over bruggetjes in lasergesneden letters.

Common mistake: Je zet tekst om naar paden, ziet er prachtig uit op je scherm en snijdt direct. Maar de letters overlappen elkaar en je laser snijdt het overlappende stuk twee keer, met een brandspoor als gevolg. Gebruik in Inkscape Pad en dan Vereniging (Ctrl + +) om overlappende letters samen te voegen.

Letters samenvoegen en spatiëring

Staan letters te dicht bij elkaar, dan blijft er te weinig hout over tussen twee snijlijnen en breekt het materiaal. Houd tussen twee onderdelen minstens ongeveer 1 mm over bij dun hout, en test altijd. De kerf, de breedte van de snede, is typisch 0,1 tot 0,25 mm in 3 mm multiplex. Meer daarover lees je in wat is kerf.

Heb je een naam uit losse letters die je op een plank lijmt, dan wil je juist ruim tussen de letters. Heb je een naamslinger waar de letters aan elkaar hangen, dan moeten ze elkaar overlappen en samen één vorm worden.

Een werkend voorbeeld

Je wilt de naam "Noor" in 3 mm multiplex voor een kraamcadeau, hoogte 100 mm.

1. Kies een dik lettertype in blokstijl.
2. Typ de naam, zet de hoogte op 100 mm.
3. Zet om naar paden.
4. Voeg de letters samen tot één vorm, of laat ze los voor losse letters.
5. Voeg bij de O een brug toe als je een stencil wilt, of laat de binnenkant los voor een gelijmd bord.
6. Voeg een ophangoogje toe. Voor ornamenten gebruiken wij 4 mm, zie ophangoogje maat.
7. Snijd een proefstuk en meet alles na met een schuifmaat.

Veelvoorkomende problemen

Pro tip: sla altijd twee versies op: een bewerkbare met echte tekst, en een snijklare met paden. Dan kun je de naam later aanpassen zonder alles opnieuw te doen.

Rechten van lettertypen

Een lettertype is werk van een ontwerper. Niet elk lettertype mag je zomaar gebruiken in producten die je verkoopt. Veel lettertypen hebben een licentie die persoonlijk gebruik toestaat maar commerciële verkoop niet.

Lees de licentie die bij het lettertype hoort. Twijfel je? Kies een lettertype met een duidelijke open licentie, of teken je eigen letters. Het omzetten naar paden verandert niets aan de rechten: het ontwerp van het lettertype blijft het werk van de maker. Bewaar de licentietekst bij je bestand, net als bij gratis snijbestanden, zie CC0, CC BY en persoonlijk gebruik. Dat voorkomt vervelende discussies later.

Tekst langs een lijn en andere trucs

Een naam op een boog, een cirkelvormige tekst voor een ornament, een naam in een hartje: het kan allemaal, maar volg de volgorde.

1. Maak eerst de vorm waarlangs de tekst loopt.
2. Plaats de tekst langs het pad, met de functie van je programma.
3. Pas lettertype, grootte en spatiëring aan tot het mooi oogt.
4. Zet pas als laatste om naar paden.
5. Controleer of letters elkaar raken of overlappen en voeg ze desnoods samen.

Wie eerst omzet en dan nog wil aanpassen, begint opnieuw. Houd ook rekening met de kerf: bij kleine letters op een ronde vorm verdwijnt een fractie van een millimeter, wat in een dunne letter zichtbaar wordt. Een proefstuk lost het op.

Volgende stap

Open een nieuw bestand, typ een naam in drie verschillende lettertypen en zet ze alle drie om naar paden. Snijd ze uit restmateriaal en kijk welke het mooiste en sterkste is. Dat kost je een kwartier en je weet voortaan welk lettertype je kunt vertrouwen.