Hoe groot moet het ophanggat zijn in een lasergesneden ornament?
Maak het ophanggat in een ornament van multiplex van 3 mm 3 tot 5 mm in diameter en laat minstens 3 mm materiaal tussen het gat en de dichtstbijzijnde rand. Gebruik ongeveer 3 mm voor dun touw, 4 mm voor koord of haakjes en 5 tot 6 mm voor lint dat dubbelgevouwen erdoor gaat. Onze ornamenten hebben een gat van 4 mm.
Het is het laatste kleine ding in het bestand en het eerste wat de klant aanraakt. Je hangt het ornament in de boom, trekt aan het lint, en of het glijdt prachtig, of het hout barst bovenin als een notendop. Het ophanggat bepaalt welke van de twee.
Een ophanggat is een klein rond uitgesneden gat bovenin een ornament waar een touwtje, lint of haakje doorheen gaat. De maat hangt af van wat er doorheen moet en van de sterkte van het hout eromheen.
Aanbevolen gatmaat per ophanger
| Ophanger | Gatdiameter (multiplex 3 mm) | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Dun touw of draad (1 mm) | 3 mm | Strak maar makkelijk |
| Jutekoord of touw (2 mm) | 4 mm | Onze standaardmaat |
| Metalen ornamenthaakje | 4 mm | Haakdraad is meestal dunner dan 1,5 mm |
| Satijnlint (3 mm breed) | 4–5 mm | Plat vouwen om erdoor te halen |
| Lint (6 mm breed) | 6–7 mm | Heeft een groter gat en meer marge nodig |
| Leren koord (2–3 mm) | 5 mm | Reken op knopen |
Onze ornamenten hebben een gat van 4 mm, bijvoorbeeld het rendier van 90 × 124 mm. Die maat past bij de meeste koorden en haakjes en laat genoeg hout over.
Waar je het gat plaatst
Een gat op de verkeerde plek is erger dan een gat van de verkeerde maat. Regels die werken:
- Houd de marge tussen gat en rand minstens gelijk aan de dikte van het multiplex, liever 3 tot 4 mm.
- Plaats het gat boven het zwaartepunt, zodat het ornament recht hangt in plaats van kantelt.
- Vermijd een gat dwars op de nerf waar het hout dun is, zoals door de nek van een dier.
- Houd op de smalste plek aan elke kant van het gat minstens 2 mm massief hout.
Voor een ophanggat van 4 mm betekent dat een lipje van minstens 4 + 2 + 2 = 8 mm breed eromheen. Een kleine sterpunt die maar 6 mm breed is, kan een gat van 4 mm niet veilig dragen.
Kerf en gatmaat
De laser haalt een beetje hout weg langs het pad (kerf, typisch 0,1 tot 0,25 mm in multiplex van 3 mm). Bij een gat valt de snede op de lijn, dus het uiteindelijke gat is ruwweg één kerf groter dan getekend. Een gat van 4 mm kan uitkomen op 4,1 tot 4,25 mm. Dat helpt bij de pasvorm, maar wil je een strak gat voor een metalen ring, teken het dan iets kleiner, zeg 3,8 mm, en test. Zie wat kerf is.
Pro tip: snijd drie testgaten van 3, 4 en 5 mm in restmateriaal en probeer je echte koord. De snelste beslissing die je ooit neemt.
Rekenvoorbeeld
Je maakt rendieren van multiplex van 3 mm en verkoopt ze met jutetouw van ongeveer 2 mm. Kies een gat van 4 mm. Het gat zit midden in de kop tussen het gewei, 6 mm onder de bovenrand, zodat er 4 mm wand boven het gat overblijft (6 min de straal van 2 mm). Het ornament weegt een paar gram en hangt waterpas. Wil een koper een lint van 6 mm breed, ga dan naar een gat van 6 mm en vergroot de wand erboven tot 4 mm hout, wat betekent dat het middelpunt 1 mm lager komt: 7 mm van de bovenrand.
Veelgemaakte fout: een gat dat kleiner is dan het multiplex dik is, zoals 2 mm in multiplex van 3 mm. De laser laat een trechtervormige brandplek achter en het gat loopt dicht met kool, zodat zelfs dun draad er niet doorheen gaat. Ga nooit onder de materiaaldikte zonder te testen.
Praktische controles voordat je een serie snijdt
| Controle | Doel |
|---|---|
| Koord gaat er met knoop doorheen | Ja, zonder te forceren |
| Wand rond het gat | 2 mm of meer |
| Ornament hangt waterpas | Gat boven het zwaartepunt |
| Rand van het gat is schoon | Licht schuren of air assist gebruiken |
| Kool in het gat | Wegvegen met een doek of licht schuren |
Multiplexplaten die geverfd of gebeitst worden, verliezen wat gatmaat, omdat coatings dikte toevoegen. Werk je na het snijden af, reken dan 0,2 tot 0,3 mm extra.
Volgende stap
Open een bestand uit de categorie kerstornamenten, meet het gat en bepaal of jouw koord een groter gat nodig heeft. Schaal je ornamenten, onthoud dan dat gaten met het bestand mee schalen: zie hoe je laserbestanden schaalt. Voor je eerste complete project probeer je je eerste laserproject: een kerstornament.
Vragen en antwoorden
Welke maat ophanggat gebruik ik voor een ornament van multiplex van 3 mm?
3 tot 5 mm, waarbij 4 mm een goede allroundkeuze is voor touw, koord en haakjes. Gebruik 6 tot 7 mm voor lint van 6 mm breed.
Hoe ver van de rand moet het gat zitten?
Minstens zo ver als het multiplex dik is, liefst 3 tot 4 mm hout tussen het gat en de rand.
Verandert kerf de gatmaat?
Een beetje. De laser snijdt op de lijn, dus het uiteindelijke gat is ongeveer één kerf groter, typisch 0,1 tot 0,25 mm.
Waarom is mijn ornament bij het ophanggat gebarsten?
Waarschijnlijk was de wand rond het gat te dun, minder dan 2 mm, of zat het gat dwars op de nerf in een smal deel.
Verandert de gatmaat als ik het bestand schaal?
Ja. Een gat van 4 mm op 150% wordt 6 mm. Teken het opnieuw in de maat die je ophanger nodig heeft.
Moet het gat bovenin gecentreerd zitten?
Zet het boven het zwaartepunt, meestal op de verticale middellijn, zodat het ornament recht hangt.