Multiplex kopen voor de lasersnijder: Gamma, Praxis, Karwei en Hornbach vergeleken

Zaterdagochtend, de bouwmarkt. Je staat voor een stapel multiplexplaten met je telefoon in je hand, en je weet niet welke je moet hebben. Ze zien er allemaal hetzelfde uit: bruin, plat, groot. Maar thuis, onder de laser, blijkt het verschil enorm. De ene plaat snijdt in één keer door als boter. De andere laat brandplekken achter, blijft op één plek hangen, of is gewoon krom. Zo kies je multiplex voor je lasersnijder, zonder dat het een loterij wordt.

Waar koop je multiplex voor lasersnijden?

In Nederland en Vlaanderen zijn er een aantal bekende ketens waar je plaatmateriaal vindt, zoals Gamma, Praxis, Karwei en Hornbach, en in Vlaanderen ook winkels als Brico en Hubo. Het assortiment verschilt per winkel en per periode, dus dat kijk je zelf na. Wij noemen geen prijzen, want die schommelen. Wat je wel kunt doen: vergelijken op soort, dikte en afmeting.

Veel bouwmarkten bieden een zaagservice aan, zodat je een plaat in handzame stukken laat zagen. Vraag in de winkel of dat kan en wat het kost. Voor een lasersnijder is dat bijna een must: een plaat van 244 × 122 cm past zelden op het bed van je machine.

Populier, berken of iets anders?

Dit is waar het over gaat. Voor lasersnijden zijn er twee gangbare keuzes.

Lees meer in berken of populier multiplex. Als vuistregel: berken geeft vaak een strakker resultaat maar populier is een prima beginnersmateriaal. Dit blijft een algemene tendens en niet een garantie. Plaat tot plaat verschilt, dus proberen blijft de enige test.

Waar let je op in de winkel?

Voor je iets meeneemt, doe je een korte inspectie. Het kost je twee minuten en kan een uur frustratie schelen.

1. Kijk langs de rand. Zie je gaten in de kern of lagen die niet aansluiten? Dan snijdt het slecht en breekt het snel.
2. Leg de plaat plat. Is hij krom, dan krijg je focusproblemen. Zie laser focussen.
3. Kijk naar het oppervlak. Veel kwasten, vlekken of reparatiekitjes? Die snijden anders en graveren ongelijk.
4. Voel de plaat. Voelt hij vochtig? Laat hem liggen.
5. Lees het etiket. Staat er wat voor lijm of bekleding op zit? Sommige platen zijn bedoeld voor buiten of voor beton en snijden slecht.

Common mistake: Je koopt "watervast multiplex" omdat het sterker lijkt, en je laser komt er nauwelijks doorheen. Voor lasersnijden wil je dunne, lichte multiplex met een zachte lijm, geen zware plaat voor buitentoepassingen. Meer in betonplex lasersnijden.

Welke dikte koop je?

Dunne platen van 3 mm zijn bij veel bouwmarkten wat lastiger te vinden dan dikkere. Zoek dan naar "dun multiplex", "modelbouwmultiplex" of bij een houthandel naar "okoumé" of "berken multiplex 3 mm". Of het er ligt, bepaalt de winkel.

Zo test je een nieuwe plaat

Elke nieuwe plaat is een nieuw experiment. Doe dit voordat je aan de echte opdracht begint:

1. Snijd een klein testvierkant van 20 × 20 mm.
2. Controleer of het in één keer loskomt, of dat je een tweede pass nodig hebt.
3. Meet de dikte met een schuifmaat. Platen die "3 mm" heten, zijn soms 2,8 of 3,2 mm.
4. Kijk naar de achterkant en de randen: bruin, zwart, glanzend?
5. Noteer snelheid en vermogen.

Wat dikte betreft: als je een doos met vingerverbindingen maakt, gebruik je de gemeten dikte in de doosgenerator. De generator accepteert 3, 4, 6, 8 en 10 mm en een kerf van 0 tot 0,4 mm.

Hoeveel past er op een plaat?

Een volledige plaat is 244 × 122 cm, maar je laser heeft een bed van bijvoorbeeld 300 × 400 mm of 600 × 400 mm. Zaag de plaat dus vooraf op maat. Op een bed van 300 × 400 mm passen negen rendier-ornamenten (90 × 124 mm) als simpel raster, op 600 × 400 mm achttien. Met slim nesten krijg je er vaak meer op en blijft er minder over.

Veiligheid en geur

Multiplex bevat lijm, en bij het snijden komen dampen vrij. Zorg altijd voor afzuiging naar buiten. Zie veiligheid bij lasersnijden en afzuiging en buren. Snij nooit materiaal waarvan je niet weet wat erin zit.

Zo vergelijk je je aankopen tussen winkels

Zet na elke aankoop een klein overzicht in je logboek. Na drie of vier bezoeken weet je welke winkel voor jou het beste werkt.

Bewaar de bonnetjes en schrijf met potlood de naam van de winkel op de rand van de plaat. Merk je dat één winkel steeds vlakkere platen levert, dan weet je waar je terugkomt. Vergelijk ook eens online bestellingen op maat, met de plaat op jouw bedmaat gesneden. Verzendkosten tellen mee, maar je bespaart zaagwerk en rijden. Wat het goedkoopst is, hangt af van hoeveel je gebruikt, dus reken het zelf door.

Zelf op maat zagen of laten zagen?

Een plaat van 244 × 122 cm vervoeren is al een uitdaging. Dit zijn de opties naast elkaar.

Geef bij de zaagservice de maat van je machinebed minus een marge van enkele millimeters. Meet het bed zelf; de opgegeven maat is niet altijd de bruikbare maat. En leg gezaagde platen plat en bij elkaar opgestapeld, met een zware plank erop, zodat ze zich niet kunnen vervormen.

Duurzaamheid en herkomst

Let op het etiket: sommige platen vermelden de herkomst van het hout of een keurmerk voor verantwoord bosbeheer. Of dat voor jou belangrijk is, bepaal je zelf. Vraag bij twijfel de winkel om productinformatie en neem geen genoegen met een vaag antwoord. Je werkt met het materiaal in je woonkamer of werkplaats en je klanten krijgen het in huis, dus wat erin zit, doet ertoe.

Volgende stap

Neem volgende week twee stukjes multiplex mee van verschillende winkels, snij ze met dezelfde instellingen uit een proefstuk en vergelijk. Schrijf op welke het beste ging. Dan weet je welke plaat je voortaan koopt.