Kun je betonplex of watervast multiplex lasersnijden?
Betonplex en watervast multiplex zijn meestal minder geschikt voor lasersnijden. De harde lijm en fenolcoating snijden slecht door, geven veel rook en onregelmatige randen. Voor lasersnijden kies je liever dun, lichtgewicht populier- of berkenmultiplex. Wil je het toch proberen, test dan op een restje met afzuiging en wees voorzichtig.
Je staat bij de bouwmarkt en ziet een sterke, donkere plaat met een glad gezicht. Betonplex. Hij ziet er duurzaam uit, dus hij moet toch ook mooi snijden? Helaas niet altijd.
Betonplex is multiplex met een kunstharsfilm (vaak fenolfilm) aan de buitenkant, bedoeld voor bekisting en buitengebruik. Watervast multiplex heeft een lijm die bestand is tegen vocht. Beide zijn gemaakt voor kracht en weerstand, niet om te laseren.
Waarom is het lastig?
| Eigenschap | Gevolg bij lasersnijden |
|---|---|
| Harde, vochtbestendige lijm | Snijdt slecht door, vaak extra passes nodig |
| Kunstharsfilm op het oppervlak | Smelt of verbrandt anders dan hout, veel rook |
| Dikke platen (9 mm en meer) | Veel passes, brand- en rookrisico |
| Onbekende samenstelling | Je weet niet wat er vrijkomt |
Wat er precies in een coating of lijm zit, verschilt per product. Lees het etiket of vraag de verkoper, en gebruik nooit materiaal waarvan je niet zeker weet wat het bevat.
Wat kies je in plaats daarvan?
| Materiaal | Geschikt voor lasersnijden? | Opmerking |
|---|---|---|
| Populier multiplex, dun | Ja, vaak goed | Zie populier of berken |
| Berken multiplex, dun | Ja, vaak goed | Netter, sterker |
| Okoumé multiplex | Vaak geschikt | Modelbouw |
| Betonplex | Meestal niet aan te raden | Fenolfilm, harde lijm |
| Watervast multiplex | Wisselend | Test, let op rook |
| MDF | Kan, met meer rook | Zie MDF |
Factoren om te testen
- Dikte: begin met maximaal 3 tot 4 mm.
- Afzuiging: sterker dan normaal.
- Vermogen: een CO2-laser heeft meer kans dan een diodelaser.
- Een kleine proefsnede op restmateriaal.
- Meerdere passes in plaats van veel vermogen in één keer.
Voorbeeld
Je wilt een buitenbordje uit watervast multiplex van 6 mm. Een 10 W diode doet daar vaak lang over en laat bruine, verkoolde randen achter. Een 40 W CO2-laser komt verder, maar geeft veel rook. Een alternatief: snijd het bordje uit dun berken en geef het een afwerking voor buiten, zoals lak of olie die geschikt is voor buitengebruik.
Common mistake: Je veronderstelt dat zwaarder en sterker beter snijdt. Voor een laser is lichter en dunner vaak beter. Lees multiplex kopen bij de bouwmarkt en lasersnijden van multiplex.
Als je het toch wilt proberen
Soms heb je een restje betonplex liggen en wil je weten wat er gebeurt. Doe het dan zo veilig mogelijk.
| Stap | Wat je doet |
|---|---|
| 1 | Zorg voor sterke afzuiging naar buiten |
| 2 | Snijd een klein teststuk van 20 × 20 mm |
| 3 | Blijf erbij en let op vlammen en dikke rook |
| 4 | Stop als de coating bubbelt of onaangenaam ruikt |
| 5 | Noteer wat er gebeurde en bewaar het proefstuk |
Weet je niet wat er in de coating zit, dan is niet snijden de veiligste keuze. Je machine kan er ook vuil van worden: harsachtige rook zet zich af op lens en spiegels. Reken op extra schoonmaak. In de meeste gevallen is dun berken of populier gewoon prettiger, goedkoper in tijd en minder zorgelijk. Bewaar het betonplex voor wat het bedoeld is: zagen, boren en schroeven.
Wat doe je met restanten van betonplex?
Een stuk betonplex dat je al hebt, kun je prima gebruiken voor dingen die geen laser nodig hebben: een onderlegger voor je werkbank, een plank om platen op te stapelen, een wegwerpoppervlak bij het schuren of lakken. Een kleine plaat is ook handig als beschermend blad onder je machine als je onderweg lijm of verf gebruikt. Bewaar het gewoon bij het hout dat niet in de laser gaat, en label het duidelijk, zodat je het niet per ongeluk in de machine legt.
Samengevat
Voor lasersnijden zoek je dun, licht en vlak. Voor bouwen zoek je sterk, zwaar en vochtbestendig. Dat zijn tegenovergestelde wensen, en daarom zijn betonplex en de laser geen natuurlijke combinatie. Bespaar jezelf rook, geur en schoonmaakwerk en kies het juiste materiaal voor het juiste doel.
Vragen en antwoorden
Kan ik betonplex lasersnijden?
Meestal niet aan te raden: de coating en harde lijm geven slechte sneden en veel rook. Test alleen op een restje met goede afzuiging.
Waarom snijdt watervast multiplex slecht?
De vochtbestendige lijm is hard en dicht, waardoor de laser er moeilijker doorheen komt.
Welk multiplex is wel geschikt?
Dun populier-, berken- of okoumémultiplex van ongeveer 3 tot 4 mm.
Is er een veilige manier om het te proberen?
Met goede afzuiging naar buiten, een proefstuk, blijven kijken en geen onbekende coatings. Twijfel je, gebruik het niet.
Hoe maak ik een buitenbordje dan?
Snijd het uit dun berken en werk het af met een buitenlak of olie die geschikt is voor buitengebruik.